En particular, análise dos gastos do artigo 19.2.f) da Lei do IRPF

Normativa:  Artigo 19.2.f) Lei  IRPF

Atención: os gastos deducibles do artigo 19.2.f) da Lei do IRPF aplícanse por unidade familiar no suposto de tributación conxunta.

Baixo este concepto inclúense as seguintes cantidades deducibles como gastos:

a. Por obtención de rendementos

2000 euros anuais, con carácter xeral, para todos os contribuíntes que obteñan rendementos de traballo.

b. Incremento por mobilidade xeográfica

• A contía anterior incrementarase 2000 euros anuais adicionais cando se trate de contribuíntes en quen concorran os requisitos que a continuación enuméranse:

  1. Que se trate de desempregados inscritos na oficina de emprego.

  2. Que acepten un posto de traballo situado nun municipio distinto ao da súa residencia habitual.

  3. Que o novo posto de traballo esixa o traslado da súa residencia habitual a un novo municipio.

  Teñase en conta que, con carácter xeral, a aplicación do incremento por mobilidade xeográfica queda condicionada a que efectivamente se producise o cambio de residencia do contribuínte a un novo municipio, distinto ao da súa residencia habitual, sen que este municipio teña que ser, necesariamente, aquel en que estea situado o posto de traballo que se acepta. Iso si, o novo posto de traballo debe esixir o cambio de residencia.

  Requírese a existencia dunha relación de causalidade entre o cambio de residencia e a aceptación do posto de traballo. Con esta finalidade, o transcurso dun período de tempo prolongado entre ambos os dous momentos pode ser un indicio, entre outros factores a considerar, de que non existe a devandita relación de causalidade.

  O artigo 19.2.f) da Lei do IRPF non contén, para a aplicación do incremento por mobilidade xeográfica, ningún requisito de carácter temporal, nin no referente á permanencia no posto de traballo que se acepta nin no referente á permanencia no municipio ao que traslada a súa residencia con motivo da aceptación do posto de traballo. Tampouco limita a norma a súa aplicación á duración do contrato de traballo.

  No caso do incremento do gasto deducible por mobilidade xeográfica, ao aplicarse o mesmo no exercicio en que se produza o cambio de residencia e no seguinte, o límite debe calcularse individualmente en cada un dos dous exercicios e virá determinado polo rendemento íntegro do traballo que xerou os devanditos gastos en cada un deles , unha vez aplicadas, se é o caso, a redución do 30 por 100 sobre rendementos íntegros xerados en máis de dous anos ou que sexan notoriamente irregulares correspondente a ese rendemento e a redución por rendementos de actividades artísticas obtidos de maneira excepcional, e minorado o seu importe, en cada período impositivo, tanto polo resto de gastos deducibles vinculados exclusivamente a tal rendemento, como pola parte proporcional dos restantes gastos deducibles que corresponda á duración do contrato de traballo aceptado. De non obterse rendemento do traballo algún no segundo exercicio do traballo que motivou o cambio de residencia, a cantidade que hai que computar do gasto deducible no devandito exercicio será cero.

• O importe de 2000 euros anuais adicionais aplicarase no período impositivo en que se produza o cambio de residencia e no seguinte .

  Se en tributación conxunta hai máis dun contribuínte con dereito a aplicar o gasto deducible por ese concepto, o importe total que poderá ser obxecto de dedución será de 2000 euros, co límite dos rendementos netos do traballo derivado dos postos de traballo aceptados por todos os contribuíntes que teñan dereito á aplicación dese gasto.

c. Incremento para traballadores activos con discapacidade

Tratandose de persoas con discapacidade que obteñan rendementos do traballo como traballadores activos, a contía xeral incrementarase nas cantidades que se sinalan no cadro seguinte:

A condición de persoa con discapacidade e a súa acreditación  coméntase no Capítulo 14.

Para a aplicación destes gastos deducibles en concepto de traballador activo con discapacidade requírese que concorran simultaneamente, durante calquera día do período impositivo, as seguintes circunstancias:

1. Ser traballador en activo.

Pola expresión "traballador en activo" recollido no artigo 19.2.f) da Lei do IRPF debe entenderse a daquel que percibe rendementos de traballo como consecuencia da prestación efectiva dos seus servizos retribuídos, por conta allea e dentro do ámbito de organización e enderezo doutra persoa, física ou xurídica, denominada empregadora ou empresario.

Precisións:

Non pode entenderse como traballador activo a un contribuínte en situación legal de desemprego, que desenvolva unha actividade económica, que estea prexubilado, un administrador dunha sociedade á que non presta servizos no marco dunha relación laboral, ou que percibe unha pensión por incapacidade permanente total que non desempeña ningún traballo por conta allea, etc.

Equipásense as persoas que perciben unha prestación por incapacidade laboral transitoria cos traballadores activos. Sentenza do Tribunal Supremo núm. 1381/2020, do 22 de outubro (ROJ : STS 3518/2020).

De igual xeito, non é esixible a habitualidade na prestación laboral para a cualificación de "traballador activo", abondando, que a persoa co grao de discapacidade recoñecido sexa, durante un só día do período impositivo, perceptor de rendas do traballo pola prestación efectiva de servizos (que poden ser a tempo parcial) retribuídos, por conta allea (de carácter fixo ou temporal), dentro do ámbito de organización e enderezo doutra persoa (física ou xurídica). Sentenza do Tribunal Supremo núm. 1356/2020, do 20 de outubro (ROJ : STS 3265/2020).

2. Ter o grao de discapacidade esixido, que deberá acreditarse conforme ao previsto no artigo 72 do Regulamento do IRPF.

No suposto de tributación conxunta de unidades familiares en que existan varios traballadores activos que teñan a consideración de persoa con discapacidade, o importe total do gasto deducible por ese concepto será a contía que corresponda ao contribuínte con maior grao de discapacidade, co límite da suma dos rendementos netos do traballo correspondente aos períodos en que os contribuíntes, con dereito a aplicar este concepto de gasto, sexan traballadores en activo e con discapacidade.

d. Límite dos gastos deducibles en concepto doutros gastos distintos

Os gastos deducibles en concepto doutros gastos distintos terán como límite o rendemento íntegro do traballo que xerou os devanditos gastos, unha vez aplicadas se é o caso as reducións do artigo 18, e se é o caso a redución por rendementos de actividades artísticas obtidos de maneira excepcional regulada na disposición adicional sesaxésima da Lei do IRPF,  correspondentes a ese rendemento, e minorado no resto de gastos deducibles establecidos no artigo 19 da Lei do IRPF que corresponden, exclusiva ou proporcionalmente, a eses rendementos.

Para os efectos da aplicación deste límite, cando o contribuínte obteña no mesmo período impositivo rendementos derivados dun traballo que permita computar un maior gasto deducible no concepto de mobilidade xeográfica e no de traballador activo con discapacidade, e outros rendementos do traballo, o incremento do gasto deducible atribuirase exclusivamente aos rendementos íntegros do traballo sinalado en primeiro lugar.

En consecuencia, o límite dos gastos incrementados regulados nos parágrafos segundo e terceiro da letra f) do artigo 19.2) da Lei de IRPF é o rendemento íntegro vinculado a eles, unha vez aplicadas se é o caso as reducións do artigo 18 e, se é o caso, a redución por rendementos de actividades artísticas obtidos de maneira excepcional regulada na disposición adicional sesaxésima da Lei do IRPF, menos os gastos deducibles vinculados exclusivamente ao rendemento obtido e a parte proporcional dos restantes que corresponda á duración do contrato de traballo aceptado ou do número de días en que concorran as circunstancias de traballador en activo e con discapacidade.

No caso de que, en tributación individual ou conxunta, coincidan o incremento de gasto deducible por mobilidade xeográfica e por traballador activo con discapacidade, os rendementos que limitan a contía que hai que deducir por ambos os dous conceptos é a resultante da suma dos rendementos que xeran o dereito a deducir por un ou ambos os dous conceptos.