3. Disposición anticipada dos bens ou dereitos achegados

Normativa: Art. 54. 5 Lei IRPF

Atención: non teñen a consideración de actos de disposición anticipada aqueles que, suxeitandose ao réxime de administración da citada Lei 41/2003, supoñan unha administración activa do patrimonio protexido tendente a manter a produtividade e integridade da masa patrimonial.

Os bens e dereitos achegados ao patrimonio protexido das persoas con discapacidade non poden ser obxecto de disposición no período impositivo en que se realiza a achega ou nos catro seguintes.

Unha vez transcorrido o devandito prazo, os actos de disposición que se realicen non terán ningunha consecuencia fiscal con respecto aos beneficios fiscais aplicados en relación coas devanditas achegas.

Malia o anterior, permítese, con carácter excepcional, realizar actos de disposición anticipadamente, sen respectar o prazo esixido no artigo 54.5 da Lei do IRPF, e sen que os devanditos actos dean lugar á regularización correspondente das reducións xa practicadas. Así, por exemplo, non dará lugar a regularización a aplicación das achegas realizadas ao patrimonio protexido á realización dos seguintes actos:

A realización de investimentos financeiras ou inmobiliarias, desde que se efectúe de conformidade co réxime de administración regulado no artigo 5 da Lei 41/2003, do 18 de novembro, de protección patrimonial das persoas con discapacidade e de modificación do Código Civil, da Lei de Enxuizamento Civil e da Normativa Tributaria con esta finalidade (BOE do 19 de novembro) e o novo ben adquirido substitúa ao ben ou dereito inicialmente achegado no patrimonio protexido. O anterior comporta que o cómputo do prazo establecido no artigo 54.5 da Lei do IRPF realizarase en relación co ben ou dereito inicialmente achegado ou aquel que poida substituíro, para o cal será necesaria a oportuna identificación dos mesmos.
A atención das necesidades vitais do titular do patrimonio cos froitos e rendementos do patrimonio constituído.
Os actos que supoñan unha administración activa do patrimonio que se realicen de acordo co réxime de administración previsto na Lei 41/2003, como por exemplo os gastos necesarios para a constitución do patrimonio e para a incorporación de bens adicionais ao mesmo.

Teñase en conta que o gasto de diñeiro e o consumo de bens funxibles integrados no patrimonio protexido, cando se fagan para atender as necesidades vitais da persoa beneficiaria, non debe considerarse como disposición de bens ou dereitos, para os efectos do requisito de mantemento das achegas realizadas durante os catro anos seguintes ao exercicio da súa achega establecida no artigo 54.5 da Lei do IRPF.

O incumprimento deste requisito, agás nos casos de falecemento do titular do patrimonio protexido, do aportante ou dos traballadores a que se refire o actual artigo 37.2 da LIS , comporta as seguintes obrigas fiscais que a continuación coméntanse:

a) Obrigas para o aportante contribuínte do IRPF.

O aportante deberá repor as reducións na base impoñible indebidamente practicadas mediante a presentación da oportuna autoliquidación complementaria ou rectificativa (desde 2024) con inclusión dos xuros de mora que procedan, no prazo que media entre a data en que se produza a disposición e a finalización do prazo regulamentario de declaración correspondente ao período impositivo en que se realice a devandita disposición.

b) Obrigas para o titular do patrimonio protexido.

O titular do patrimonio protexido que recibiu a achega, deberá integrar na base impoñible a parte da achega recibida que deixase de integrar no período impositivo en que recibiu a achega por aplicación da exención regulada no artigo 7.w) da Lei do IRPF, mediante a presentación da oportuna autoliquidación complementaria ou rectificativa (desde 2024) con inclusión dos xuros de mora que procedan, no prazo que medie entre a data en que se produza a disposición e a finalización do prazo regulamentario de declaración correspondente ao período impositivo en que se realice a devandita disposición.

As achegas realizadas ao patrimonio protexido de persoas con discapacidade teñen a consideración para a persoa con discapacidade de rendemento de traballo, pero benefícianse da exención regulada no artigo 7.w) da Lei do IRPF que acada un importe anual máximo conxunto de tres veces o IPREM.

Nos casos en que a achega se realizase ao patrimonio protexido dos parentes, cónxuxes ou persoas a cargo dos traballadores en réxime de tutela ou acollemento, por un contribuínte do Imposto sobre Sociedades, a obriga de regularizar descrita no apartado anterior deberá ser cumprida polo devandito traballador.

O traballador titular do patrimonio protexido está obrigado a comunicar ao seu empregador aportante as disposicións anticipadas que se realizasen no período impositivo.

Nos casos en que a disposición se efectuase no patrimonio protexido dos parentes, cónxuxes ou persoas a cargo dos traballadores en réxime de tutela ou acollemento, a citada comunicación tamén deberá efectuara o devandito traballador.

A falta de comunicación ou a realización de comunicacións falsas, incorrectas ou inexactas constituirá infracción tributaria leve sancionada con multa pecuniaria fixa de 400 euros.

Importante: tratandose de bens ou dereitos homoxéneos, entenderase que foron dispostos os achegados en primeiro lugar.