1.II.4. Os operadores da cadea de subministración internacional

Desde o punto de vista aduaneiro, a cadea de subministración internacional de extremo a extremo constitúe un proceso que vai desde a fabricación das mercadorías destinadas á exportación ata a súa entrega ao comprador noutro territorio aduaneiro (xa sexa o territorio aduaneiro da Unión ou outro). A cadea de subministración internacional non ten unha entidade diferenciada e definida. Abarca unha serie de situacións específicas en que participan operadores económicos de distintos segmentos do sector do comercio. Nalgúns casos, todos os operadores económicos coñécense e pode existir entre eles unha relación sólida, mentres que noutros cambian con frecuencia ou establecen unicamente unha relación contractual respecto dunha operación ou un envío concreto. Desde o punto de vista operativo, é mellor a referencia ás «cadeas de subministración», en plural, pois enténdese que un operador económico pode participar non só nunha única cadea de subministración teórica, senón na práctica en moitas.

Na práctica, moitas empresas poden desempeñar máis dun papel nunha determinada cadea de subministración e asumirán varias responsabilidades en relación con tales papeis (por exemplo, un transitario pode actuar tamén como representante aduaneiro). Ao pedir o estatuto de AEO, o solicitante debe asegurarse de que na súa solicitude refírense as actividades vinculadas ás aduanas correspondentes a todas as súas responsabilidades na cadea de subministración internacional.

Os distintos operadores que poden solicitar o estatuto de AEO, e as súas diferentes responsabilidades na cadea de subministración internacional, relevantes desde unha perspectiva aduaneira, son os que seguen:

Fabricante:

No marco da cadea de subministración internacional, un fabricante é un operador económico que, no curso das súas actividades profesionais, produce mercadorías destinadas á exportación.

As responsabilidades do fabricante na cadea de subministración internacional poden ser, entre outras, as seguintes:

garantir a seguridade e a protección no proceso de fabricación dos seus produtos;
garantir a seguridade e a protección na subministración dos seus produtos aos clientes;
garantir a correcta aplicación da normativa aduaneira respecto do orixe das mercadorías.

Exportador

Aos fins do AEO e de conformidade co artigo 1, apartado 19, do AD CAU, un exportador é:

a persoa establecida no territorio aduaneiro da Unión que, no momento en que se acepta a declaración, é titular do contrato co destinatario nun terceiro país e está facultada para decidir que as mercadorías deben ser conducidas a un destino situado fóra do territorio aduaneiro da Unión,
nos demais casos, a persoa establecida no territorio aduaneiro da Unión, que está facultada para decidir que as mercadorías deben ser conducidas a un destino situado fóra do territorio aduaneiro da Unión;

As responsabilidades do exportador na cadea de subministración internacional poden ser, entre outras, as seguintes:

no caso de que lle corresponda presentar unha declaración de exportación, responsabilizarse de que sexa correcta e de que se presente nos prazos oportunos;
encargarse de presentar a declaración de exportación conforme aos requisitos de datos previstos;
levar a efecto as formalidades legais de exportación das mercadorías de conformidade coa normativa aduaneira, que inclúen as medidas de política comercial e prohibición e restrición, así como, se é o caso, o pagamento de dereitos de exportación;
garantir a seguridade e a protección na subministración das mercadorías ao transportista, ao transitario ou ao axente de aduanas.

Transitario

O transitario organiza o transporte das mercadorías suxeitas ao comercio internacional en nome do exportador, o importador ou un terceiro. Nalgúns casos, o transitario solicitante actúa como transportista e expide o seu propio contrato de transporte, por exemplo, o coñecemento de embarque. A actividade típica do transitario pode consistir en obter, verificar e preparar a documentación necesaria para cumprir os requisitos aduaneiros.

As responsabilidades do transitorio na cadea de subministración internacional poden ser, entre outras, as seguintes:

aplicar as normas relativas ás formalidades de transporte;
garantir, se é o caso, a seguridade e a protección no transporte das mercadorías;
aplicar, se é o caso, as normas sobre declaracións sumarias de acordo coa lexislación.

Depositarios e outros membros do persoal das instalacións de almacenaxe

O depositario é unha persoa autorizada para operar nun depósito aduaneiro, un almacén de depósito temporal ou nas instalacións dunha zona franca.

As responsabilidades do depositario na cadea de subministración internacional poden ser, entre outras, as seguintes:

velar por que, mentres as mercadorías encóntrense nun depósito aduaneiro ou nun almacén de depósito temporal, adóptense procedementos axeitados para garantir que se manteñan baixa vixilancia aduaneira e cumprir outras obrigas que se deriven da almacenaxe das mercadorías ás que se apliquen o réxime de depósito aduaneiro ou as normas sobre depósito temporal;
cumprir as condicións concretas especificadas na autorización concedida en relación co depósito aduaneiro ou co almacén de depósito temporal;
protexer axeitadamente a zona de almacenaxe contra a intrusión;
brindar protección axeitada contra o acceso non autorizado ás mercadorías, a substitución das mesmas ou a súa manipulación.

Axente de aduanas ou representante aduaneiro

O axente de aduanas a que se refiren estas Orientacións é a persoa que leva a cabo as formalidades aduaneiras actuando como representante aduaneiro segundo o que se establece no artigo 18 do CAU. O representante actúa en nome dunha persoa que se dedica actividades comerciais relacionadas coas aduanas (por exemplo, un importador ou exportador). O representante aduaneiro pode actuar ou ben en nome desa persoa (representación directa) ou no seu propio nome (representación indirecta).

As responsabilidades do axente de aduanas na cadea de subministración internacional poden ser, entre outras, as seguintes:

aplicar as disposicións necesarias, de conformidade coas normas aduaneiras específicas correspondentes a cada tipo de representación, a fin de situar as mercadorías baixas un determinado réxime aduaneiro;
encargarse de que a declaración en aduana ou sumaria sexa correcta e de que se presente nos prazos oportunos.

Transportista

En xeral, o transportista é a persoa que procede ao transporte efectivo das mercadorías, ou que subscribiu un contrato e emitiu, por exemplo, un coñecemento de embarque ou unha carta de porte aéreo en relación con tal transporte efectivo. No artigo 5, apartado 40, do CAU inclúese unha definición concreta de transportista.

As responsabilidades do transportista na cadea de subministración internacional poden ser, entre outras, as seguintes:

garantir a seguridade e a protección no transporte das mercadorías mentres se encontren baixo a súa custodia, en particular, evitando o acceso non autorizado ou a manipulación indebida dos medios de transporte e das mercadorías transportadas;
achegar oportunamente a documentación de transporte conforme ao que se dispón na lexislación;
levar a efecto as formalidades legais necesarias de conformidade coa normativa aduaneira;
aplicar, se é o caso, as normas sobre declaracións sumarias de acordo coa lexislación.

Importador

O importador é o operador económico que leva a cabo unha declaración de importación, ou en cuxo nome se realiza esta. Non obstante, desde unha perspectiva comercial máis xeral e, en particular, tendo en conta a esencia do programa de AEO, a definición do auténtico importador debe considerarse desde un punto de vista máis amplo (a persoa que realiza a declaración de importación non é sempre necesariamente a que coloca ademais as mercadorías no mercado).

As responsabilidades do importador na cadea de subministración internacional poden ser, entre outras, as seguintes:

encargarse nas súas xestións coas autoridades aduaneiras de dar ás mercadorías presentadas na aduana un tratamento ou un uso aduaneiro autorizado;
encargarse de que a declaración sexa correcta e de que se presente nos prazos oportunos;
nos casos en que o importador sexa a persoa que presenta a declaración sumaria de entrada, encargarse da correcta aplicación das normas sobre este tipo de declaracións;
levar a efecto as formalidades legais necesarias de conformidade coa normativa aduaneira relativa á importación de mercadorías;
importar mercadorías;
aplicar medidas de política comercial e de prohibición e restrición;
velar pola seguridade e a protección na recepción das mercadorías, en particular, evitando un acceso non autorizado ou unha manipulación indebida das mesmas.

Outros, por exemplo, operadores de terminal, estibadores e encargados da embalaxe da carga.