Construción da Base Teórica

O IVE é un imposto indirecto que recae sobre o consumo mediante gravame das entregas de bens e prestacións de servizos realizados polos empresarios ou profesionais. O mecanismo de repercusión do imposto en cada fase do ciclo de produción e distribución de bens e servizos sobre o valor total da operación e a posibilidade de deducir das cotas repercutidas as cotas soportadas polas compras, garante a neutralidade do imposto que, acadando todas as fases de actividade, somete a tributación exclusivamente o valor engadido xerado en cada unha delas . Os suxeitos pasivos deste imposto, é dicir, os empresarios e profesionais que realizan operacións suxeitas, están obrigados a presentar declaracións-liquidacións periódicas, modelo 303, e unha declaración resumo-anual, modelo 390, a excepción dos empresarios exonerados da presentación da devandita declaración resumo-anual. Destas dúas fontes recollerase a información necesaria para a liquidación do imposto e a cuantificación de determinados agregados económicos.

O cálculo dos valores engadidos individuais deriva dos datos declarados na declaración resumo-anual, modelo 390, e da pseudodeclaración 390 calculada para aqueles suxeitos pasivos exonerados da obriga de presentación de resumo-anual e para acollídosos ao SII .

Un imposto sobre o valor engadido tipo consumo, como o adoptado no ámbito da UE, somete a tributación exclusivamente un compoñente do PIB , precisamente o consumo interior. O consumo interior será, polo tanto, o concepto teórico asociado á Base Teórica do imposto, tamén denominado Gasto Final suxeito a IVE.

Coas limitacións expostas, obtéñense das declaracións as magnitudes de Vendas totais, Compras correntes e, por diferenza, o Valor Engadido. Preséntanse tamén as variables relevantes de Balanza Comercial de Bens e de Servizos e unha magnitude do investimento neto empresarial en activos fixos. Como complemento e axuda á análise calcúlanse os tipos medios de vendas e compras e as taxas de valor engadido e de investimento en relación ás Vendas Totais.

As Vendas Totais é o agregado das Vendas Interiores e as Vendas Exteriores formados, pola súa parte, polo agregamento de Exportacións e Entregas Intracomunitarias.

Unha achega adicional da publicación é o cálculo agregado da Base Teórica do Imposto ou consumo gravado a partir das declaracións. Tradicionalmente, a Base Teórica do Imposto calcúlase desde a perspectiva do consumo ou a demanda dos fogares, administracións públicas e sectores exentos, que son os suxeitos que soportan o IVE sen posibilidade de dedución. De forma tal que a recadación se obtería como suma do imposto correspondente ao Consumo Final dos Fogares e Administracións Públicas e Consumos Intermedios e Formación Bruta de Capital Fixa de Administracións Públicas e sectores exentos. O devandito doutro xeito, o valor dos bens e servizos finais consumidos por fogares, administración e sectores exentos constituiría conceptualmente a Base Teórica; de tal forma, que a recadación se obtería como produto da mesma por un tipo medio ponderado que sinteticamente representa a través dun tipo único, a ponderación das operacións aos distintos tipos vixentes en cada caso.

Nesta estatística, a construción da Base Teórica realízase segundo a seguinte formulación:

Desde o punto de vista conceptual, en termos agregados, a definición do consumo debe arrincar da definición do PIB . Esta pode abordarse desde a perspectiva da oferta nos termos antes sinalados:

E tamén desde a perspectiva da demanda:

Desde esta perspectiva, os conceptos que compoñen o PIB defínense en termos agregados. Se o IVE grava o consumo, o BIT (Base Impoñible Teórica) do imposto poderíase identificar co consumo do seguinte xeito:

Sendo ademais:

A xenérica afirmación contemplada na expresión (I) para definir o consumo debe ser obxecto dalgunhas matizacións para incluír as esixencias da normativa IVE e chegar a delimitar a auténtica aproximación ao BIT do imposto. Todas as matizacións necesarias serán obxecto de análise no apartado relativo á descrición do "proceso de delimitación do BIT ou Gasto Final Suxeito a IVE".

Polo tanto,

No marco da UE, optouse por liquidar o imposto mediante o mecanismo de "cota sobre cota", coa admisión dalgúns réximes especiais autorizados aos países membros. Isto quere dicir que a información que debe cubrirse na liquidación do imposto, fundamentalmente, é a correspondente ás cotas. A contía que hai que ingresar ou devolver, en resumo, o saldo de iva de cada suxeito, calcúlase por diferenzas entre as cotas reportadas e as cotas deducibles.

Porén, os nosos modelos xornais de liquidación do imposto, e aínda con máis detalle a declaración resumo-anual 390, non só contemplan a información das cotas senón que inclúen a información das bases impoñibles, e outras variables relevantes a efectos informativos para coñecer o volume total de operacións de cada empresa (incluíndo as vendas exentas e inclusas as non suxeitas) ou o total da contía das compras (incluíndo as que corresponden a imposto soportado e non deducible, etc...). Todo iso permite a cuantificación da "Base teórica", e expresar a recadación do período a través da seguinte expresión:

Sendo TMP o tipo medio ponderado.

A aproximación dos distintos agregados económicos definidos na estatística aos conceptos teóricos económicos utilizados na Contabilidade Nacional e, máis concretamente, ás variables económicas que se presentan desde a perspectiva da oferta, realízase mediante a definición de magnitudes económicas equivalentes ou aproximadas, construídas a partir das variables tributarias achegadas nas súas declaracións polas empresas que integran o tecido produtivo do país. Logicamente non queda garantida a identidade conceptual das magnitudes fiscais e as magnitudes de contabilidade nacional definidas dunha forma precisa no SEC 95 (Sistema Europeo de Contas).