O pasado 3 de setembro de 2026, mediante procedemento de adopción escrito, o Consello da UE aprobou o Proxecto de Regulamento polo que se establecen o Código Aduaneiro da Unión, o Centro de Datos Aduaneiros da Unión Europea e a Autoridade Aduaneira da Unión Europea, e que derroga o Regulamento (UE) n.º 952/2013.

Con esta decisión dáse luz verde ao elemento fundamental que vertebra o paquete de Reforma Aduaneira, que presentou a Comisión Europea  o 17 de maio de 2023, e que estaba formado, ademais de polo mencionado novo Código Aduaneiro da Unión, por unha proposta de Regulamento que se modifica o Regulamento (CEE) n.º 2658/87 sobre o tratamento arancelario as vendas a distancia de bens e o Regulamento (CE) n.º 1186/2009 sobre a supresión do limiar de franquía de dereitos de aduana, así como tamén pola Proposta de Directiva  pola que se modifica a Directiva 2006/112/CE no que fai ás normas do IVE relativo aos suxeitos pasivos que facilitan as vendas a distancia de bens importados.

Como seguintes etapas espérase que o Parlamento Europeo aprobe o texto definitivo ao longo deste mes de setembro de 2026, tras o cal se asinará e publicarase no Diario Oficial da UE. A partir do 1 de xullo de 2028, as empresas de comercio electrónico estarán obrigadas a utilizar o novo centro de datos para rexistrar as importacións e as exportacións da UE  e, a partir do 1 de marzo de 2034, esta obriga ampliarase a todos os operadores.

Coa aprobación desta regulamentación, ponse os elementos normativos necesarios para unha ambiciosa reforma do marco aduaneiro da UE, a máis exhaustiva deste tipo en décadas, e dótase a Unión dun conxunto de ferramentas máis moderno e de novos instrumentos innovadores co fin de facilitar en maior medida o comercio mundial, especialmente no ámbito do comercio electrónico, recadar os dereitos de aduana de maneira máis eficiente e endurecer os controis sobre as mercadorías non conformes, perigosas ou non seguras. Porén iso preténdese incrementar a competitividade do sector empresarial da UE, a un tempo que aumentar a seguridade e protección dos cidadáns da UE.

Sen poder ser exhaustivo, dada a limitada extensión deste escrito, descríbense a continuación de maneira superficial os elementos fundamentais deste novo Código Aduaneiro da UE :

1. Nova relación cos operadores económicos

   O Despacho centralizado xeneralízase, de xeito que os operadores poderanse relacionar soamente coa aduana do seu establecemento.

   Créase a figura do operador " trust & check", un operador confiable a cuxos sistemas informáticos accede a Aduana, de xeito que non necesita presentar declaracións en aduana, presentando autoliquidacións periódicas. Os criterios e condicións para converterse en "trust & check trader" baséanse nos criterios do actual Operador Económico Autorizado (OEA). Así se garante que o comerciante sexa transparente para as autoridades aduaneiras ao outorgarlles acceso aos seus sistemas electrónicos para manter un rexistro do seu cumprimento e do movemento das súas mercadorías. A transparencia vai acompañada de certos beneficios, en particular, a posibilidade de auto despachar as mercadorías e de diferir o pagamento da débeda aduaneira.

   En virtude deste réxime, as empresas que faciliten información exhaustiva sobre a circulación e a conformidade das súas mercadorías, ademais de cumprir outros criterios estritos, beneficiaranse de procedementos aduaneiros simplificados que lles aforrarán tempo e diñeiro.

   As empresas máis fiables poderán pór as súas mercadorías en circulación dentro da UE sen que as aduanas teñan que intervir en absoluto.

2. Centro de Datos Aduaneiros da UE (Data Hub)

   O Centro de Datos Aduaneiros da UE presenta un novo paradigma de datos que integra e substitúe gradualmente os actuais 27 sistemas informáticos aduaneiros nacionais por un sistema centralizado na nube.

   Este futuro Centro de Datos Aduaneiros da UE permitirá, nun medio desenvolvido centralmente, fixar como redefínense e recompilan os datos estritamente aduaneiros, pero tamén conexos coas operacións comerciais e da cadea loxística de subministración, que permitan a supervisión aduaneira e a análise de risco, e tamén, baixas determinadas circunstancias, compartir estes datos con diferentes as autoridades implicadas no proceso aduaneiro, incluídas as de persecución da fraude.

3. Creación dunha Autoridade Aduaneira Europea (EUCA)

   A normativa crea unha nova axencia aduaneira descentralizada da UE, denominada Autoridade Aduaneira da UE  (EUCA, polas súas siglas en inglés) que coordinará a gobernación da Unión Aduaneira.

   A Autoridade Aduaneira da UE analizará os datos de importación e exportación actualizada constantemente e almacenados no novo Centro de Datos Aduaneiros da UE. Iso permite un primeira análise global e estratéxica da xestión de risco mediante o uso dunha plataforma central en que os importadores e os exportadores poden interactuar coas aduanas da UE. Isto axudará os Estados membros a detectar a carga de maior risco cuxa inspección debe ser prioritaria.

   A Autoridade, mediante a xestión do "Data Hub", axudará a establecer ámbitos prioritarios de control e criterios de risco, e coordinará a xestión de crise a escala da UE no ámbito aduaneiro. Nas súas funcións de gobernación da Unión Aduaneira tamén se encargará de coordinar a cooperación con outras autoridades.

   A EUCA situará a súa sede en Lille (Francia) e entrará en funcionamento en 2027.

4. Comercio electrónico

   O Código Aduaneiro da Unión actualizada posibilitará unha xestión máis eficaz do incremento exponencial de comercio electrónico.

   As plataformas de comercio electrónico de terceiros países consideraranse as importadoras das mercadorías que introduzan na UE para a súa venda e, polo tanto, serán elas —e non o consumidor final da UE— as responsables de asegurarse de que se leven a cabo todos os trámites aduaneiros e os pagamentos dos dereitos de aduana.

   A lexislación tamén inclúe un novo sistema de sancións para os operadores de comercio electrónico que non cumpran as súas obrigas aduaneiras, como asegurarse de que se respecten as normas da UE e páguense os dereitos apropiados. Os casos máis graves de incumprimento poden dar lugar a multas de ata o 6 % do valor anual de importación de mercadorías da empresa no ano anterior, a supresión de determinados privilexios aduaneiros e inclusas restricións de acceso ás plataformas en liña.

   Por último, para contribuír a sufragar o aumento dos custos de seguimento do número crecente de paquetes pequenos que entran na UE debido ao comercio electrónico, de aquí ao 1 de novembro de 2026 introducirase unha taxa de tramitación a escala da UE para os paquetes pequenos. A Comisión fixará o importe da taxa antes de que os Estados membros comecen a aplicara.

   A taxa de tramitación é independente da decisión previa do Consello de suprimir a exención de dereitos de aduana que se veu aplicando ás importacións dun valor inferior a 150 euros.

En conclusión, podemos afirmar que coa aprobación da regulamentación sobre o novo Código Aduaneiro da UE introdúcense as bases normativas necesarias para cumprir cos obxectivos ambiciosos marcados polo chamado paquete para Reforma Aduaneira. Unha vez fixado este marco, queda a non menos ambiciosa tarefa da súa implantación real, que deberá desenvolverse nos próximos anos.