Xornada sobre contrabando de tabaco

• A Organización Mundial da Saúde premia España polo labor da Axencia Tributaria na súa loita contra o contrabando e anima os países a acelerar o proceso de ratificacións para a súa pronta entrada en vigor 

• O protocolo da OMS prevé melloras nos instrumentos dispoñibles polos países para combater o contrabando, a falsificación e a fabricación ilegal de tabaco

• Na última década, a Axencia Tributaria ha aprehendido máis de 116 millóns de paquetes de contrabando e máis de 280 colectores de tabaco ilícito

29 de maio de 2015.- A Organización Mundial da Saúde (OMS) puxo hoxe en valor a forte aposta na loita contra o contrabando de tabaco que vén mantendo España, primeiro país europeo en ratificar, canda Austria, o Protocolo da OMS contra o comercio Ilícito de tabaco. No marco dunha xornada celebrada en Madrid, o Goberno de España, e no seu nome o director xeral da Axencia Tributaria, Santiago Menéndez, foi premiado pola OMS en recoñecemento ao labor desenvolvido pola Axencia para combater o comercio ilícito de produtos de tabaco.

Aprobado en novembro de 2012, o Protocolo da OMS para a eliminación do comercio ilícito dos produtos do tabaco xa foi asinado por 54 países, pero ata agora unicamente oito ratificárono. España procedeu en decembro de 2014 á ratificación do protocolo, que entrará en vigor aos tres meses da asunción formal da súa contida vía ratificación por, polo menos, 40 países.

Durante a xornada, coorganizada pola Axencia Tributaria e a Organización Mundial da Saúde, coa participación do Ministerio de Sanidade, Servizos Sociais E Igualdade e a Organización Mundial de Aduanas, a OMS fixo un chamamento aos países a “seguir o exemplo” de España e adoptar o protocolo para mellorar a loita contra o contrabando de tabaco, unha actividade ilegal que produce considerables perdas de ingresos públicos, ao tempo que contribúe ao financiamento de actividades criminais transnacionais.

Características básicas do protocolo da OMS

O obxectivo do protocolo é a eliminación de todas as formas de comercio ilícito de tabaco, mellorando os instrumentos dispoñibles polos países para combater o contrabando, a falsificación e a fabricación ilegal de tabaco. En particular, o protocolo ten como obxectivo primordial a protección da cadea de subministración, esixindo que nos cinco anos seguintes á súa entrada en vigor establézase un réxime mundial de seguimento e localización que permita a rastreabilidade de calquera produto do tabaco fabricado ou importado nos distintos países que adopten o protocolo.

Ademais, e co mesmo obxectivo de garantir a protección da cadea de subministración, o protocolo establece unha batería de medidas referidas, entre outras materias, á concesión de licenzas, a dilixencia debida dos operadores do sector, o ámbito sancionador e a destrución dos produtos incautados, así como á cooperación internacional e a asistencia mutua entre os países que adopten o protocolo.

En paralelo ao proceso aberto de ratificación previa á súa entrada en vigor, España está traballando na preparación das modificacións normativas que esixe o protocolo. Ao mesmo tempo, a Axencia, para quen a loita contra o contrabando de tabaco é unha prioridade esencial, vén mellorando os instrumentos dedicados á súa represión, incluíndo novas ferramentas normativas, como o reforzo do réxime sancionador vinculado co contrabando de tabaco que prevé a reforma da Lei Xeral Tributaria, actualmente en trámite parlamentario.

Durante a xornada, o director xeral da Axencia Tributaria, Santiago Menéndez, subliñou a “tripla consecuencia negativa” que carrexa o contrabando de tabaco: un prexuízo económico directo á Facenda Pública estatal e ao Orzamento da UE, un risco para a seguridade pública en zonas xeográficas deprimidas, onde este fenómeno desenvólvese máis intensamente, e un risco tamén para a saúde pública ao tratarse, por veces, dun produto non controlado ao que teñen fácil acceso os menores e outros colectivos desprotexidos.

A loita contra o contrabando en España

Na última década, a Axencia Tributaria logrou evitar o consumo de máis de 116 millóns de paquetes de tabaco introducido ilegalmente en España e máis de 280 colectores cargados de tabaco de contrabando. Só en 2014, a Axencia ha aprehendido 9,6 millóns de paquetes de tabaco e procedeu á detención de 131 persoas por contrabando.

Como actuacións máis destacadas nos últimos anos por parte da Axencia Tributaria no seu labor represora do contrabando, a directora de Aduanas, Pilar Jurado destacou o desmantelamento de senllas fábricas clandestinas de cigarros en Madrid e o País Vasco           (2013-2014), coa intervención de 55 toneladas de picadura de tabaco listo para a fabricación ilegal de cigarros, así como a incautación en 2011 en Valencia, nunha única operación, de sete colectores cargados con 35 toneladas de picadura de tabaco procedente da China.

Igualmente relevante foi a intervención, en decembro de 2013, dunha embarcación contrabandista en augas próximas ás Illas Baleares cando pretendía introducir tres colectores de cigarros cargados no porto de Famagusta (Chipre). Nesta ocasión, non se trataba do tradicional envío de tabaco contenerizado para o seu paso oculto por Aduanas, senón dunha embarcación dedicada especificamente ao transporte ilegal para o seu posterior alixo nas costas, en liña cos sistemas comunmente utilizados para o tráfico de estupefacientes.

Para combater esta actividade ilegal, o Departamento de Aduanas da Axencia Tributaria vén planificando unha estratexia baseada, entre outras directrices, no aumento dos controis en recintos e depósitos aduaneiros, incremento da vixilancia marítima e operacións de control sobre o mercado retallista.