O novo modelo de xestión informática dos Tribunais Económico-administrativos (TEAs) e da Dirección Xeral de Tributos (DGT) descríbese na Resolución do 13 de xaneiro de 2021, da Secretaría de Estado de Facenda (SEH).

Este novo modelo, éstáse desenvolvendo a través do traballo conxunto de TEA, DGT e Axencia Estatal de Administración Tributaria (AEAT), así como coa participación da Dirección Xeral do Catastro (DGC) baixo a coordinación da Inspección dos Servizos do Ministerio de Facenda e da Secretaría de Estado de Facenda (SEH) e mediante unhas adaptacións moi importantes da infraestrutura física e das aplicacións horizontais da AEAT para posibilitar esta xestión multiorganismo.

 Os seus principais obxectivos son:

• A mellor atención ao cidadán, habilitando novas canles de comunicación dixitais que estarán dispoñibles a través da Sede electrónica de cada organismo.

• A redución de tempos de tramitación de recursos económico-administrativos (REAS) e consultas tributarias, mediante unha tramitación dixital integral.

• A optimización de investimentos, o aforro de custos e a homoxeneización de medidas de seguridade, mediante a utilización da infraestrutura física da AEAT e o uso de servizos comúns da AEAT (apoderamento, notificacións, rexistro electrónico, avisos informativos, Os meus Expedientes, etc.).

• A xestión integral do coñecemento, facilitando a asistencia e o cumprimento dos cidadáns nun marco de confianza lexítima. Para este propósito crearase unha Base Única de Coñecemento (BUC) dos tres organismos, que é o proxecto que se describe neste artigo.

Convén indicar que os participantes comparten unha mesma obriga: dar a coñecer as súas interpretacións das normas tributarias (art. 87 LGT). A situación de partida é que a información que cada organismo proporciona, tanto ao seu persoal como á cidadanía, está actualmente dispersa en distintas bases de datos:

• Resolucións dos TEA.

• Consultas tributarias da DGT.

• Programa INFORMA da AEAT.

Isto obriga, tanto aos cidadáns coma ao persoal dos organismos, a realizar un labor de integración de información custosa e propensa a erros para determinar o criterio tributario a aplicar. Para resolver este problema decidiuse a creación da BUC , cuxo propósito é:

• Almacenar e xestionar todos os criterios tributarios que se deriven das preguntas realizadas á AEAT, as consultas á DGT e as resolucións dos TEA, que poden completarse cos plasmados nas sentenzas posteriores dos tribunais de xustiza española e europeos.

• Unificar as fontes, ofrecendo unha soa interpretación ou criterio sobre a mesma cuestión e permitindo coñecer cal é a posición xurídica vixente dos órganos administrativos e xudiciais respecto dun tema tributario concreto, todo iso de acordo coa normativa sobre as consultas tributarias da DGT e as resolucións que constitúen doutrina ou unifican criterio no ámbito económico-administrativo”.

• Ofrecer a consulta dos criterios tributarios aos contribuíntes nas sedes electrónicas dos organismos e aos usuarios internos na intranet dos organismos, respondendo ás necesidades de usuarios internos e externos, básicos e avanzados.

Para a organización e gobernación do proxecto BUC dotouse a este sistema dun Consello reitor. Así mesmo, incluiuse no proxecto ao BOE, que proporcionou os servizos necesarios para descargar as normas e preceptos do BOE que son a base do módulo de normativa da BUC .

Completáronse os seguintes fitos do proxecto BUC:

• Desenvolvemento do servizo de obtención de normativa do BOE.

• Definición dun modelo de datos e unha codificación común da BUC que permita incorporar os criterios e documentos dos tres organismos, sendo as entidades máis importantes:

  • O Criterio : os resumos interpretativos da normativa.

  • O Precepto : a normativa a que se refire cada entidade, xa sexa consulta (respondida pola DGT), resolución (dos TEA) e xurisprudencia, ou pregunta (INFORMA da AEAT). Este campo, que corresponde a un artigo ou a unha fracción do mesmo, resulta esencial para relacionar o obxecto a que se refire cada entidade e, en consecuencia, poder relacionaras.

• Desenvolvemento de módulos para a xestión de normas e preceptos, que inclúe un algoritmo de fraccionamento de normas para descomporas ata as fraccións necesarias dos artigos (números, letras, parágrafos) xa que o BOE só baixa ata nivel de artigo.

• Desenvolvemento de módulos para a xestión de criterios e documentos.

Está previsto que unha primeira versión básica da BUC estea dispoñible ao longo do exercicio 2026: durante este primeiro semestre finalizaranse os desenvolvementos e ao longo do segundo semestre implantarase.  Os fitos pendentes en 2026 son:

• Proceso de actualización de cambios normativos obtidos desde o BOE.

• Migración das bases de datos de coñecemento dos tres organismos á BUC , acometendo antes unha depuración da calidade da devandita información.

• Desenvolvemento de buscadores de documentos e criterios tributarios que serán utilizados polos contribuíntes e o persoal de cada organismo.

• Integración da BUC coas novas aplicacións xestoras de TEA e DGT, desenvolvidas dentro do novo modelo de xestión informática, que tramitarán de forma máis áxil as consultas dos contribuíntes.

• Despregue final da aplicación na Sede electrónica e na intranet dos organismos.

Unha vez implantado o sistema, este poderá evolucionar mediante o emprego de ferramentas de intelixencia artificial en diferentes ámbitos, todo iso baixo a necesaria supervisión humana. As funcionalidades que se están avaliando son:

• Axuda á migración das bases de datos de coñecemento á BUC .

• Axudar á xeración de resumos ou criterios.

• Xeración de propostas de respostas para os contribuíntes.

Espérase que a BUC achegue un gran valor aos cidadáns, facilitandolles o acceso ao criterio vixente sobre cada cuestión tributaria, e que, adicionalmente, contribúa a unha importante redución da conflitividade tributaria.