Análise

O último Barómetro Fiscal do Instituto de Estudos Fiscais publicado en xuño de 2025 puxo de manifesto que, a pesar de que na nosa sociedade estea consolidada a idea de que a Facenda Pública desempeña un papel fundamental para o sostemento da mesma, cun apoio estable no tempo non inferior ao 80 %, un 22% da poboación considera que se viviría mellor sen impostos. Este dato resulta preocupante, máis aínda cando o tramo de poboación máis novo, de 18 a 24 anos, é o que mostra unha maior desafección polo público, sendo case un terzo deste grupo o que está de acordo con esa afirmación.

O novo modelo de xestión informática dos Tribunais Económico-administrativos (TEAs) e da Dirección Xeral de Tributos (DGT) descríbese na Resolución do 13 de xaneiro de 2021, da Secretaría de Estado de Facenda (SEH).

Desde a implantación do sistema de Subministración Inmediata de Información (SII) do IVE a mediados de 2017, os datos diarios de vendas que este proporciona convertéronse en peza clave do seguimento da conxuntura dentro do conxunto de información económica que ofrece a respecto diso a Axencia Tributaria. Foron un elemento fundamental nos momentos máis escuros do confinamento, cando as estatísticas clásicas non podían ofrecer respostas, pero tamén no seguimento diario da actividade semana a semana ou no análise de episodios concretos que requirían a existencia de datos inmediatos para entender os que estaba acontecendo. Así ocorreu, por exemplo, coa folga de transportistas, a DANA, ou o apagón.

A intensificación da globalización económica, combinada co desenvolvemento acelerado de solucións tecnolóxicas e dixitais aplicadas ao sector financeiro, xerou un medio propicio para a aparición de novos axentes ou intermediarios financeiros e modalidades de pagamento. No marco da Unión Europea, as iniciativas normativas orientadas á harmonización dos servizos financeiros facilitaron que entidades de pagamento e entidades de diñeiro electrónico poidan operar en España, incluso desde outros Estados membros ou terceiros países, en réxime de libre prestación de servizos e sen necesidade de contar cunha estrutura física en territorio nacional. En España esta evolución foi acompañada da consolidación de instrumentos de pagamento alternativo, tales como as contas de pagamento, as tarxetas nas súas distintas modalidades e os sistemas baseados en teléfonos móbiles, que demostraron unha eficiencia notable en termos de rapidez, dispoñibilidade e simplificación operativa dos movementos financeiros.

A Sala Primera do Tribunal Supremo ditou recentemente a Sentenza 1485/2025, do 24 de outubro, que resolve un asunto cuxa transcendencia vai moito máis alá do seu obxecto concreto: a discutida inclusión das recargas de constrinximento como créditos contra a masa cando o crédito tributario correspondente xérase durante o concurso. A resolución achega claridade, coherencia e un criterio unificado nunha materia que nos últimos anos experimentara interpretacións diverxentes en xulgados e audiencias provinciais.

A publicación a finais de xuño da Estatística dos declarantes do IRPF é o punto de partida dunha sucesión de publicacións relacionadas con esta declaración (nesta entrada da newsletter pódese ver toda a constelación de estatísticas derivadas deste modelo).

O pasado 25 de xullo finalizou o prazo para a presentación das declaracións anuais do Imposto sobre Sociedades correspondentes ao exercicio 2024 no caso das empresas cuxo exercicio fiscal coincidise co ano natural. Máis do 95 %do total de declarantes están nesa situación, o que faría pensar que as cifras que se coñecen a estas alturas serían suficientes para ter unha idea do acontecido no ano. Porén, a existencia dalgúns grupos significativos que teñen outros exercicios fiscais e a propia irregularidade das series impídeo. Para ter unha visión completa dos resultados do exercicio hai que esperar case un ano, ata que todas as empresas presentaron a súa declaración. Esta é a razón pola que nas estatísticas que teñen como fonte esta declaración (entre outras, Contas anuais consolidadas, Contas anuais non consolidadas e Estatística por partidas ) só cóntese ata o vindeiro outubro con datos referidos a 2022.

Como se sinalaba nesta mesma newsletter fai uns meses, nos últimos anos incrementouse de forma notable o volume de información que ofrece a Axencia Tributaria sobre os arrendamentos e, en xeral, sobre a vivenda. Os primeiros traballos sobre este tema estiveron vinculados á elaboración do índice de prezos do alugamento e do Sistema estatal de índices de referencia do prezo do alugamento de vivenda, ambos os dous do Ministerio de Vivenda e Axenda Urbana, proxectos en que a Axencia Tributaria participa canda o Catastro. Desde ese momento, esa mesma información foise utilizando en diferentes contextos. Nesta mesma liña, e coincidindo coa publicación da edición do exercicio 2023 da Estatística dos declarantes do IRPF , deuse a coñecer a nova Estatística de vivendas declaradas no IRPF , que trata de ofrecer, a partir da información fiscal, unha foto do mercado inmobiliario residencial pertencente a propietarios persoas físicas.

Nos próximos días finalizará a campaña de renda de 2024. A campaña comezou o 12 de marzo coa apertura da posibilidade de solicitar o número de referencia. Unha semana despois podíase acceder aos datos fiscais e o día 2 de abril xa foi posible a presentación das declaracións a través da aplicación Renda WEB.

Desde a entrada en vigor do sistema de Subministración Inmediata de Información (SII) en xullo de 2017 se conta con datos diarios de vendas, de maneira que a información económica dispoñible achégase máis ao momento de realización da actividade. Xa non hai que esperar ao dato mensual ou trimestral para ter indicios do que está acontecendo na economía.