Imposto sobre actividades económicas
O artigo 78 do Real decreto Lexislativo 2/2004, do 5 de marzo, polo que se aproba o texto refundido da Lei Reguladora das Facendas Locais (TRLRHL), define a natureza e feito impoñible do IAE, establecendo que é un tributo directo de carácter real, cuxo feito impoñible está constituído polo mero exercicio, en territorio nacional, de actividades empresariais, profesionais ou artísticas, exérzanse ou non en local determinado e áchense ou non especificadas nas tarifas do imposto. Pola súa banda o artigo 79 TRLRHL regula a actividade económica gravada, sinalando que se considera que unha actividade se exerce con carácter empresarial, profesional ou artístico, cando supoña a ordenación por conta propia de medios de produción e de recursos humanos ou dun de ambos os dous, coa finalidade de intervir na produción ou distribución de bens ou servizos.
A regra 2ª da Instrución para a aplicación das Tarifas do IAE, aprobadas ambas as dúas (Instrución e Tarifas) por Real decreto Lexislativo 1175/1990, do 28 de setembro, establece que o mero exercicio de calquera actividade económica especificada nas Tarifas, así como o mero exercicio de calquera outra actividade de carácter empresarial, profesional ou artístico non especificada naquelas , dará lugar á obriga de presentar a correspondente declaración de alta e de contribuír por este imposto, non sendo que na presente Instrución dispóñase outra cousa. A regra 4ª.1 da devandita Instrución dispón que, con carácter xeral, o pagamento correspondente a unha actividade faculta, exclusivamente, para o exercicio desa actividade, non sendo que, na Lei reguladora deste Imposto, nas Tarifas ou na presente Instrución dispóñase outra cousa.
Polo tanto, de acordo coa regra 4ª.1 debemos analizar as diferentes posibilidades dentro da actividade de alugamento de apartamentos turísticos coa finalidade de realizar unha correcta clasificación nas Tarifas do IAE:
En primeiro lugar , cabe analizar a actividade pola que unha persoa ou entidade cede, a cambio dun prezo a arrendatarios, apartamentos por períodos de tempo determinado prestando servizos de hospedaxe. Entendendo que a actividade de hospedaxe se caracteriza porque normalmente comprende a prestación dunha serie de servizos tales como limpeza de inmobles, cambio de roupa, custodia de maletas, posta a disposición do cliente de vaixela, efectos e aparellos de cociña, e ás veces, prestación de servizos de alimentación. Neste sentido, as Tarifas do IAE clasifican na Agrupación 68 da sección primeira, o “Servizo de hospedaxe”. Dentro da devandita Agrupación, encóntrase o grupo 685 “Aloxamentos turísticos extrahoteleiros”, en que se clasificarán aquelas actividades que teñan a natureza de servizos de hospedaxe, pero que se presten en establecementos distintos aos hoteis e moteis, hostais e pensións, fondas e casas de hóspedes, hoteis-apartamentos, empresas organizadas ou axencias de explotación de apartamentos privados, e campamentos turísticos tipo cámping. En particular, teñen o seu encadramento no devandito grupo 685 os servizos de hospedaxe prestados en propiedades rústicas, casas rurais e pousadas no medio rural, así como albergues xuvenís, pisos e similares que non teñan, obxectivamente, a condición de ningún dos establecementos enumerados anteriormente.
Debe lembrarse que, segundo sinala a nota adxunta ao grupo 685, se os establecementos de hospedaxe nel clasificados permanecen abertos menos de oito meses ao ano, a cota de Tarifa será do 70 por 100 da cota sinalada no mesmo.
Doutra banda, e conforme establece a letra F) do apartado 2 da regra 4ª da Instrución, os suxeitos pasivos que exerzan a actividade de servizos de hospedaxe poderán prestar, sen pagamento de cota adicional algunha, servizos complementarios, tales como servizos de limpeza, cambio de sabanas, Internet, televisión etc.
En consecuencia, o grupo 685 da sección primeira das Tarifas do IAE clasifica a actividade de explotación de apartamentos turísticos extrahoteleiros (DGT V0215-18, DGT V0731-17).
En segundo lugar, debemos analizar o suposto en que unha persoa ou entidade propietaria dun apartamento turístico arréndao a unha entidade mercantil ou persoa física que o explota como establecemento extrahoteleiro, contratando esta, a súa ocupación con touroperadores e / ou o persoal necesario e asumindo todos os riscos da explotación. A persoa ou entidade propietaria do apartamento turístico desenvolve a actividade de arrendamento de inmobles clasificados no epígrafe 861.2 da sección 1ª do IAE “Alugamento de locais industriais e outros alugamentos NCOP” (DGT V2540-08, DGT 1160-02).
En terceiro lugar, cabe estudar o suposto que a devandita actividade consista, no alugamento de pisos turísticos, que consiste, basicamente, en ofrecer un servicio de alojamiento temporal por estancias curtas, xeralmente a turistas, durante un período inferior ao ano, e que, normalmente, comporta a prestación dalgún servizo como cambio de enxoval doméstico, limpeza do inmoble á entrada e saída, etc.
Este tipo de arrendamento de vivendas destinadas a fins turísticos ou vacacionais clasifícase no grupo 685 "Aloxamentos turísticos extrahoteleiros" da sección primeira das Tarifas, con independencia de que se presten ou non servizos adicionais de hospedaxe. É dicir, é irrelevante que a atención aos clientes se vaia a estender máis alá da mera posta a disposición do inmoble, como que se ofrezan servizos adicionais como ofrecer cestas de almorzo sen custo engadido para o cliente ou prestar servizos de limpeza con carácter ocasional, xa que ao estar clara a finalidade turística do arrendamento prima sobre outro tipo de consideracións.
Non debemos esquecer, unha vez clasificada a actividade no seu grupo ou epígrafe correctamente, o réxime de exencións reguladas no artigo 82.1 c) TRLRHL, conforma ao que están exentas do IAE as persoas físicas residentes e os suxeitos pasivos do Imposto sobre Sociedades, as sociedades civís e as entidades do artigo 35.4 da Lei 58/2003, do 17 de decembro, Xeral Tributaria, que teñan un importe neto da cifra de negocios inferior a 1.000.000 de euros.
A devandita exención supón, para os efectos deste imposto, a non obriga de darse de alta na matrícula do imposto nin de tributar polo mesmo, con independencia das obrigas de carácter censual que lle poida corresponder cubrir ao suxeito pasivo en aplicación do que se dispón no Real decreto 1065/2007, do 27 de xullo, polo que se aproba o Regulamento Xeral das actuacións e os procedementos de xestión e inspección tributaria e de desenvolvemento das normas comúns dos procedementos de aplicación dos tributos, que regula no capítulo I do título II do Regulamento, as obrigas censuais.