Saltar ao contido principal
Manual práctico de Renda 2020

1.Existencia dunha alteración na composición do patrimonio do contribuínte

A título de exemplo, constitúen alteracións na composición do patrimonio do contribuínte as seguintes:

  • As transmisións onerosas ou lucrativas de bens ou dereitos.Entre as primeiras poden citarse, como exemplos, as vendas de vivendas, locais comerciais, prazas de garaxe, terreos rústicos, accións, etc. e, entre as segundas, as herdanzas, legados, e doazóns.
  • A incorporación ao patrimonio do contribuínte de diñeiro, bens ou dereitos que non deriven dunha transmisión previa.É o caso, entre outros, da obtención de premios de calquera tipo, xa sexa en metálico ou en especie, de subvencións, etc.
  • As permutas de bens ou dereitos.
  • As perdas debidamente xustificadas en elementos patrimoniais.

Pola contra, a Lei estima que non existe alteración na composición do patrimonio e, polo tanto, non se producirá ganancia ou perda patrimonial algunha nas seguintes operacións, sempre que a adxudicación se corresponda coa respectiva cota de titularidade:

  1. División da cousa común.
  2. Disolución da sociedade de gananciais ou extinción do réxime económico matrimonial de participación.
  3. Disolución de comunidades de bens ou separación de comuneiros.

    Excesos de adxudicación na disolución das comunidades de bens ou separación de comuneiros

    Para que o exercicio da acción de división da cousa común ou a disolución das comunidades de bens non implique unha alteración na composición do patrimonio, é preciso que as adxudicacións que se leven a cabo ao desfacerse a indivisión ou na extinción do condominio se correspondan coa cota de titularidade, xa que, no caso de que se atribúan a un dos copropietarios ou comuneiros bens ou dereitos por maior valor ao que corresponda á súa cota de titularidade, existirá unha alteración patrimonial no outro ou outros copropietarios ou comuneiros, podendo xerarse, no seu caso e en función das variacións de valor que tivese podido experimentar o inmoble, unha ganancia ou unha perda patrimonial.

    Nestes tres supostos (división da cousa común, disolución da sociedade de gananciais ou extinción do réxime económico matrimonial de participación e disolución de comunidades de bens ou separación de comuneiros) non poderá procederse á actualización dos valores dos bens ou dereitos recibidos, polo que estes conservarán os seus orixinarios valores e datas de adquisición.

  4. Así mesmo, de acordo co establecido na disposición adicional décimo oitava da Lei 62/2003, do 30 de decembro, de medidas fiscais, administrativas e da orde social (BOE do 31), estimarase que non existe alteración na composición do patrimonio na entrega dos valores en préstamo nin na devolución doutros tantos valores homoxéneos ao vencemento do préstamo nos termos e cos requisitos establecidos na citada disposición adicional.

    Téñase en conta que a Lei 27/2014, do 27 de novembro, do Imposto sobre Sociedades (BOE do 28), derrogou no que se refire só ao devandito imposto, con efectos 1 de xaneiro de 2015, o apartado 2 da disposición adicional décimo oitava da Lei 62/2003, do 30 de decembro, que establece o réxime tributario aplicable ás operacións de préstamo de valores.Polo tanto, o tratamento fiscal previsto na citada disposición adicional décimo oitava da Lei 62/2003 cando o prestamista ou prestamista sexa un contribuínte polo IRPF mantense vixente.

Importante:respecto aos excesos de adxudicación na disolución das comunidades de bens ou separación de comuneiros debe terse en conta a Resolución do Tribunal Económico-Administrativo Central (TEAC) do 7 de xuño de 2018, en unificación de criterio, cuxos criterios recóllense no o  cadro resumo ao que pode acceder ao final do capítulo.