O sistema de Visita Virtual: unha revolución práctica dos procedementos
O artigo 99.9 da Lei Xeral Tributaria recentemente introducido por Real decreto-lei 22/2020, do 16 de xuño, e a súa materialización para o procedemento inspector no artigo 151.1.e) LGT, regulador do lugar das actuacións inspectoras, veu a afianzar, con toda a cobertura e garantías procedimentales, un desenvolvemento tecnolóxico que trae consigo beneficios en termos de asistencia, prestación e axilización de servizos e mellora das relacións administración-administrado.
Trátase da deslocalización do lugar en que se produce o contacto entre o contribuínte e a administración, ao entender que mediante o uso de sistemas de comunicación bidireccional de imaxe e son e a transmisión e recepción segura de documentación, poden instruírse as actuacións administrativas, incluíndo os procedementos inspectores. O requisito previo é que o obrigado tributario consinta nesta forma de comunicación.
Polo que se refire á Inspección, o sistema de Visita Virtual (VIVI) é un desenvolvemento informático que permite interactuar aos obrigados tributarios inspeccionados e aos seus representantes ou asesores coa Inspección sen necesidade do desprazamento físico á sede do órgano inspector actuante mediante o uso simultáneo do sistema de xestión de liquidacións e actas e unha conexión por vídeo.
Dentro do continuo proceso de dixitalización das actividades administrativas en que se encontra constantemente involucrada a AEAT, no ano 2020, despois da aprobación das mencionadas modificacións da Lei Xeral Tributaria, entrou en produción VIVI coincidindo coa crise sanitaria que obrigou os españois a manterse confinados nas súas casas, permitindo que multitude de actuacións abertas non se parasen por estas circunstancias e seguisen adiante dentro dos prazos establecidos na norma tributaria.
Nesa primeira aproximación á Visita Virtual, o sistema foi implantado para a súa utilización exclusiva nas dilixencias de constancia de feitos que habitualmente se estenden nos procedementos de comprobación inspectora.
Máis alá, durante o ano 2021, VIVI consolidouse como unha forma habitual de relacionarse entre os órganos de Inspección e os contribuíntes ou os seus asesores e representantes, estendendose a devandita relación tamén á sinatura de actas de inspección que recollen as propostas de liquidación resultantes dos procedementos inspectores.
No ano 2022 o uso deste sistema informático VIVI seguiu consolidandose, grazas á boa acollida entre os asesores e o persoal actuario, facendo do mesmo un sistema recorrente de interrelación co obrigado tributario ou os seus representantes, entendido como unha vía para "achegar" os contribuíntes á oficina encargada da tramitación administrativa, aforrando custos e tempo ao evitar os desprazamentos á sede física da mesma.
Finalmente, VIVI é unha ferramenta dixital que implica un gran avance no procedemento inspector, pero que en todo caso precisa da conformidade do obrigado tributario para a súa utilización tal e como se recolle na norma tributaria. Por esta razón e porque se poden dar situacións que impliquen a realización de reunións presenciais, o sistema VIVI debe ser entendido como complementario da visita presencial.
Polo tanto, a implantación deste novo sistema supuxo un gran paso adiante na fluidez das relacións entre ambas as dúas partes e no aforro de custos e cargas fiscais indirectas. Supón unha mellora da situación previa en que os contribuíntes se vían en todo caso obrigados a desprazarse ás oficinas do órgano competente cando se encontraban ante un procedemento inspector e todo iso coas máximas garantías, tanto técnicas e de seguridade como xurídicas.