A misión da Axencia Tributaria é promover e asegurar o cumprimento do sistema tributario de forma equitativa favorecendo o desenvolvemento da sociedade española, e para a súa consecución, a Axencia Tributaria considera esencial que se favoreza o cumprimento voluntario das obrigas fiscais, e a iso dedica gran parte dos seus esforzos e innovacións.

Como resultado destes esforzos e innovacións, a Axencia Tributaria comezou a aplicar o enfoque behavioural insights. Este enfoque baséase na evidencia para comprender que existe un conxunto de factores – individuais, sociais e do medio – que inflúen nas decisións e comportamentos das persoas.

Durante a última década, a utilización do enfoque behavioural insights se ha extendido por todo el mundo, desde el sector público al privado. En el ámbito de las Administraciones tributarias del Comité de Asuntos Fiscales de la OCDE, el 73 % de las mismas manifiesta que los behavioural insights forman parte do seu plan estratéxico, e arredor dun terzo éstános utilizando.

A utilización por parte da Axencia Tributaria do enfoque behavioural insights está dirixida a analizar e comprender o comportamento dos contribuíntes cando teñen que relacionarse coa Administración, por exemplo, cando teñen que ler unha carta ou cando deben cubrir un modelo tributario como a declaración de Renda.

O enfoque behavioural insights está orientado a facilitar ao contribuínte o cumprimento das súas obrigas. Para comprendero mellor, pensa nas sancións; tradicionalmente utilizouse o sistema sancionador, non só para o castigo de "accións ou omisións dolosas ou culposas con calquera grao de neglixencia" tipificada como infraccións, senón tamén para disuadir aos contribuíntes de incorrer en tales comportamentos. A novidade radica en considerar que o comportamento do contribuínte é máis rico, hai unha multitude de factores que determinan como comportámosnos.

As aplicacións do enfoque behavioural insights están dirixidas a facilitar un comportamento, como simplificar os pasos necesarios para presentar un modelo tributario, ou evitar erros non desexados, convidando á reflexión ante discrepancias. Son, polo tanto, técnicas de traballo, máis eficientes e menos gravosas para o obrigado tributario, que unen a asistencia e o control, favorecendo que sexan as decisións voluntarias das propias contribuíntes adoptadas coa debida información, e non necesariamente os procedementos administrativos, as que determinen a súa mellora no cumprimento fiscal.

Algunhas das novidades introducidas na aplicación do enfoque behavioural insights son as seguintes:

• No área de Xestión Tributaria, no ámbito do Imposto sobre a Renda das Persoas Físicas (IRPF ), avísase a aqueles contribuíntes que, cando modifican algúns datos fiscais relativos aos rendementos do traballo fornecido na súa declaración de Renda, poden cometer erros na presentación, evitando erros indesexados que, posteriormente, puidesen dar lugar a unha intervención da Axencia Tributaria.

• No conxunto de áreas funcionais (Xestión, Inspección, Recadación e Aduanas) éstánse analizando as posibilidades dunha mellora e simplificación do literal dos documentos que se emiten con máis frecuencia, de maneira que estes sexan máis comprensibles e máis sinxelos para os seus destinatarios.

O enfoque behavioural insights ofrece unha perspectiva máis rica, con máis ferramentas e aplicacións, para contribuír á misión da Axencia Tributaria, favorecendo o cumprimento voluntario das obrigas fiscais.