Zerga Agentziak, zerga-sistema sustatzea eta betetzen dela ziurtatzea xede hartuta, zerga-zorren ordainketa bermatzeko eta errazteko beharrezkoak diren jarduketak egin behar ditu, eta, hala badagokio, kudeatu behar dituen zorrak kobratzeko beharrezkoak diren betearazpen-jarduketak egin behar ditu, zerga-zorrak izan ala ez. 

Zerga-bilketaren kudeaketa Zerga Agentziaren esku uzten den zorraren bolumena hainbat fasetatik igarotzen da, eta fase horiek Zerga-bilketaren arloak horien gainean jarduteko gaitasun handiagoa edo txikiagoa izatea eragiten dute. Hala, erabateko aukera dago horiek kudeatzeko, ordenamendu juridikoak ezartzen dituenak baino muga gehiago jarri gabe, baita barneko eta kanpoko elementuek mugatzen edo baldintzatzen dituzten zorrak ere, zerga-bilketaren kudeaketako jarduera materiala maila absolutuan edo erlatiboan egitea eragozten dutenak.

Diru-bilketaren arloan, zor kudeagarria eta zor «ez-kudeagarria» bereizi ohi dira, arloak kredituak gauzatzeko izan ditzakeen aukeren arabera. Inguruabar horiek zor-tasaren eta egoeraren ondorio izaten dira batzuetan (borondatezko aldiko zorrak, errekurtso bidez etendako zorrak, etab.), eta beste batzuetan zordunaren egoeratik eratorritakoak dira (kobraezintzat jotako zorduna, konkurtso-prozesuan dauden zordunak eta beste inguruabar batzuk). Azken batean, zorren kudeaketa-gaitasunean eragiten dute.

Zerga-bilketaren kudeaketa mugatzen duten egoerek ez dute Zerga Agentziak beste jarduera batzuk egitea eragozten. Egoera horien jarraipena egiten da, eta, horretarako, tresna informatiko egokiak erabiltzen dira, egoeraren aldaketak hautemateko eta aldaketa horiek ez ezagutzeak edo denbora igarotzeak ekar ditzakeen arriskuak saihesteko, hala nola, kudeaketa motelagoa edo zorren preskripzioa.

2021eko abenduaren 31n ordaintzeko zegoen zorra 42.020 milioi eurokoa izan zen, aurreko urteko mailen antzekoa, eta 2014an erregistratutako serie historikoaren maximoan baino % 16,3 txikiagoa. Hala ere, uste da zor osoaren bilakaerak ez duela beti erakusten Zerga Agentziaren jarduera hobeto bete denik, harekin zerikusirik ez duten inguruabarrek eragina izan baitezakete.

Horregatik, uste da Plan Estrategikoan aurreikusitako adierazleetatik bosgarrenak kudeagarritzat jo daitekeen zorraren gainean jarri behar duela arreta. Gainera, zor horren gainean jarduteko gaitasun osoa du. Azken batean, zor kudeagarri guztiaren kudeaketa ahalik eta eperik laburrenean amaitzea lortu nahi da, kudeaketa mugatuko zorraren egoera helburu berarekin berrikustearen kalterik gabe. Indizeak, kontuan hartzen den urte edo aldi bakoitzerako, zor kudeagarriarekiko kudeatutako zorraren zenbatekoa adierazten du, betearazpen-aldian. Indize horrek, Plan Estrategikoan aurreikusitakoaren arabera, 0,9koa edo handiagoa izan behar du. Horrek esan nahi du urte batean kudeatutako zorraren ehunekoa, urte horretan kudea daitekeen zorrarekiko, % 90ekoa edo handiagoa dela.

Urteko jarraipenaren erabilgarritasuna alde batera utzi gabe (are aldi laburragoetarako ere), adierazle estrategikoa den aldetik, urtebetetik gorako denbora-horizontean egindako azterketak, zalantzarik gabe, ondorio baliagarriagoak ekarriko ditu, zorrak biltzeko kudeaketaren joera zehaztea ahalbidetuko baitu, beste urte batzuekin alderatuta.

Laburbilduz, betearazpenean kudeatutako zorrak (29.367,49 milioi euro) esan nahi du 2021ean betearazpeneko zor kudeagarri garbiaren % 92 (31.939,94 milioi euro) bilketa-kudeaketaren xede izan dela, eta, beraz, 2021eko ekitaldian zorra behar bezala kudeatu dela.