Uztailaren 9ko 11/2021 Legearen bidez ("iruzur fiskala prebenitzeko eta haren aurka borrokatzeko neurriei buruzkoa"), beste j) letra bat gehitu zaio Zergei buruzko Lege Orokorraren (TLO) 29.2 artikuluari. Idatz-zati horrek ezartzen duenez, ekoizleek, merkaturatzaileek eta erabiltzaileek betebeharra dute jarduera ekonomikoak egiten dituztenen kontabilitate-, fakturazio- edo kudeaketa-prozesuei eusten dieten sistema eta programa informatiko edo elektronikoek erregistroen osotasuna, kontserbazioa, irisgarritasuna, irakurgarritasuna, trazabilitatea eta aldaezintasuna bermatzeko, interpolaziorik, omisiorik edo aldaketarik gabe, sistemetan bertan behar bezala jasota geratu gabe. Gainera, erregulazio horrekin bat etorriz, zehapen-araubide espezifiko bat ezartzen da aipatutako legearen 201 bis artikuluan, sistema edo programa horiek ekoizte hutsetik edo horiek ziurtagiri egokirik gabe edukitzetik eratorritakoa.

Agindu honen helburua anitza da. Kontabilitate- eta kudeaketa-datuak manipulatzea ahalbidetzen duten programa eta sistema informatikoak ekoiztea eta edukitzea saihesteaz gain, 11/2021 Legearen zioen azalpenean jasotzen den bezala, izaera oso desberdineko beste batzuk ere lotzen zaizkio, hala nola, Espainiako enpresa-sarearen modernizazioari eta digitalizazioari bultzada nabarmena ematea, eta, bereziki, ETEena, mikroenpresena eta autonomoena, eta, aldi berean, zergak betetzea eta iruzurraren aurkako borroka bultzatzea, eta, aldi berean, ingurune digitalizatuetan herritarren eta Administrazioaren arteko konexio erraz, merke, seguru eta eraginkorra ziurtatzea.

Gure inguruko herrialdeek Espainian ezarri nahi denaren pareko soluzioak hartu dituzte. Bestalde, ekimen horiek bat datoz nazioarteko erakundeek (ELGA, esaterako) egindako gomendioekin. Hala, araudi eta teknika zorrotzak ezarri dira, eta horiek aurrerapen teknologikoarekin batera bilakatuz joan dira duela berrogei urtetik hona, kontrol- eta segurtasun-helburu eta -neurri desberdinak bilatuz, iruzurra zailtzeko xedez. Horretarako, jaulkitako fakturei buruzko informazioa ezkutatu edo faltsutzen duten baliabide informatikoak erabiltzen ohi dira, eta datu batzuk egiaztatzea errazten dutenak; datu horiek, beren izaera digitala dela eta, aldakorrak, bikoizgarriak eta erraz manipulatzeko modukoak dira, detektatzen oso zailak diren moduetan.

TLOren 29.2.j) artikulu berrian aurreikusten denez, sistema informatiko horiek izan behar dituzten zehaztapen teknikoak erregelamendu bidez ezarri ahal izango dira, baita behar bezala ziurtatuta egoteko beharra eta irakurtzeko formatu estandarrak erabiltzea ere. Ildo horretan, Erregelamendua onartzen duen Errege Dekretuaren proiektu bat izapidetzen ari da, enpresarien eta profesionalen fakturazio-prozesuak garatzeko erabiliko diren sistema eta programa informatiko edo elektronikoek bete beharreko baldintzak eta fakturazio-erregistroen formatuen estandarizazioa ezartzen dituena. Informazio publikoaren izapidea martxoaren 14an amaitu zen.

Oro har, erregelamendu-proiektuak zergapekoei, garatzaileei eta merkaturatzaileei fakturazioko sistema informatikoak ezartzeko autonomia ematen die, betiere sistema horiek TLOk eta Erregelamenduak berak ezartzen dituzten eta ministro-agindu bidez garatu behar diren osotasunaren, aldaezintasunaren, trazabilitatearen, irisgarritasunaren, irakurgarritasunaren eta kontserbazioaren printzipioak bermatzen dituzten baldintza batzuk betetzen badituzte. Sistema informatikoak TLOn, Erregelamenduan eta garapen-zehaztapenetan xedatutakoa betetzen duela dioen erantzukizunpeko adierazpen baten bidez bermatzen da betetze hori. Bestalde, ministerio-agindu bidez ezartzen diren baldintzak betetzen dituzten zergapekoek, hala badagokio, Zerga-administrazioak garatzen duen aplikazio informatikoa erabili ahal izango dute.

Honako hau kontuan izan behar da: gure inguruko beste herrialde batzuetan, erabilera bikoitzeko softwarea delakoa saihesteko, agintaritza fiskalak edo hirugarrenek ezarritako edo ziurtatutako software- edo hardware-elementu jakin batzuk erabiltzea, edo fakturazio elektronikoa kasu jakin batzuetan jaulkitzea derrigorrezkoa da, fakturen informazioa zerga administrazioari automatikoki bidaliz.

Aipatzen den erregelamendu-proiektuak ezartzen du faktura bakoitzerako sistema informatikoan alta-erregistro bat —eta, hala badagokio, deuseztapen-erregistro bat— automatikoki sortu behar dela. Erregistro horrek aipatzen den fakturaren daturen bat jasotzen du, 1619/2012 Errege Dekretuak onartutako fakturazio-betebeharrak arautzen dituen Erregelamenduaren arabera. Halaber, TLOn finkatutako printzipioak betetzen direla bermatzen duten elementuak sartu behar dira erregistroan, hala nola aurreko erregistroko aztarna edo «hash» delakoa eta fakturazio-erregistroa sortzen den unea. Gainera, erregistroa elektronikoki sinatu beharko da.

Erregelamenduak aurreikusten du zergapekoek borondatez igorri ahal izango dizkiotela Zerga Agentziari, bitarteko elektronikoen bidez, sistema horiek sortutako fakturazio-erregistro guztiak. Fakturazio-erregistroak bidaltzen dituzten sistema informatikoak —Erregelamenduaren zirriborroan— «faktura egiaztagarriak jaulkitzeko sistematzat» edo «VERI* FACTU sistematzat» jotzen dira. VERI* FACTU sistema horiek ezaugarri zehatzak dituzte, eta, beren existentziagatik, integritatearen, aldaezintasunaren, trazabilitatearen, irisgarritasunaren, irakurgarritasunaren eta kontserbazioaren baldintzak definizioz betetzen dituzte. Fakturazio-erregistroen sinadura elektronikoa egin beharrik ere ez dute izango.

Gainera, erregelamendua onartzen duen errege-dekretuaren proiektuan fakturazio-erregelamenduaren aldaketa bat ezartzen da; izan ere, haren idazketan jasotzen denez, erregelamenduak aipatzen dituen fakturazio-sistema informatikoek emandako fakturek, sinplifikatuak direnetz kontuan hartu gabe, fakturaren zenbait daturen irudikapen grafikoa jaso behar dute «QR» kode baten bidez. «QR» kodea fakturan gehituta, hartzaileak borondatez eman ahal izateko aukera erraztu nahi da, kodea irakurtzeko eta datuak transmititzeko eta jasotzeko gaitasuna duen gailu egoki bat erabiliz. Informazio hori Zerga Agentziari bidaliko dio, gailuarekin «QR» kodea irakurtzen baitu.
Azken batean, Erregelamendua onartzeak eta aplikatzeak epe ertainean zergak betetzeko kostuak nabarmen murrizteko aukera emango du, enpresarien eta profesionalen fakturazio-prozesuak burutzen dituzten sistema eta programa informatiko edo elektroniko horien bidez. Aldi berean, erantzukizun-adierazpenak egiten dituzten sistema eta programa horien ekoizle, fabrikatzaile eta garatzaileen erantzukizun korporatiboa indartzen da.