Saltar ao contido principal
Manual práctico de Renda 2020

Réxime fiscal das prestacións percibidas e disposición anticipada de dereitos consolidados

a. Réxime fiscal das prestacións percibidas

As prestacións percibidas polas continxencias que cobren os plans de pensións (artigo 8.6 do texto refundido da Lei de regulación dos Plans e Fondos de Pensións, aprobado polo Real Decreto Lexislativo 1/2002, do 29 de novembro) tributarán na súa integridade como rendementos de traballo sen que en ningún caso poidan minorarse nas contías correspondentes aos excesos das achegas.

Respecto ás prestacións percibidas téñase en conta a posible aplicación do réxime transitorio de reducións aplicables ás prestacións percibidas en forma de capital dos sistemas de previsión social e que deriven de continxencias acaecidas nos exercicios 2012 ou seguintes, pola parte correspondente a achegas realizadas ata 31 de decembro de 2006, que se comenta no Capítulo 3.

No caso de que a prestación se perciba en forma de renda vitalicia asegurada, poderanse establecer mecanismos de reversión ou períodos certos de prestación ou fórmulas de contraseguro en caso de falecemento unha vez constituída a renda vitalicia.

Recorde: de acordo co artigo 8.6 do texto refundido da Lei de regulación dos Plans e Fondos de Pensións, aprobado polo Real Decreto Lexislativo 1/2002, do 29 de novembro, as continxencias polas que se satisfarán as prestacións son:

  • Xubilación.
  • Incapacidade laboral total e permanente para a profesión habitual ou absoluta e permanente para todo traballo, e a grande invalidez, determinadas conforme ao Réxime correspondente de Seguridade Social.
  • Morte do partícipe ou beneficiario, que pode xerar dereito a prestacións de viuvez, orfandade ou a favor doutros herdeiros ou persoas designadas.
  • Dependencia severa ou gran dependencia do partícipe, regulada na Lei 39/2006, do 14 de decembro, de promoción da Autonomía persoal e Atención ás persoas en situación de dependencia.

b. Disposición anticipada de dereitos consolidados

Os dereitos consolidados dos partícipes, mutualistas ou asegurados dos plans de pensións, plans de previsión asegurados, plans de previsión social empresarial e mutualidades de previsión social só poden facerse efectivos anticipadamente nos supostos previstos no artigo 8.8 do citado texto refundido da Lei de Regulación dos Plans e Fondos de Pensións aprobado polo Real Decreto Lexislativo 1/2002, do 29 de novembro, que son desemprego de longa duración, enfermidade grave e a partir de 2025 por achegas e contribucións empresariais realizadas con polo menos 10 anos de antigüidade.

Non obstante, como consecuencia da crise sanitaria ocasionada polo Covid-19 a disposición adicional vixésima do Real Decreto-lei 11/2020, do 31 de marzo, polo que se adoptan medidas urxentes complementarias no ámbito social e económico para facer fronte ao Covid-19 (BOE da 1 de abril) e o artigo 23 do Real Decreto-lei 15/2020, do 21 de abril, de medidas urxentes complementarias para apoiar a economía e o emprego (BOE do 22), estableceron con carácter excepcional e exclusivamente durante o período de seis meses comprendido entre o 14 de marzo e o 14 de setembro de 2020, a posibilidade de que os partícipes de plans de pensións puidesen solicitar facer efectivos os seus dereitos consolidados nos seguintes supostos:

  1. Encontrarse en situación legal de desemprego como consecuencia dun expediente de regulación temporal de emprego derivado da situación de crise sanitaria ocasionada polo Covid-19.
  2. Ser empresario titular de establecementos cuxa apertura ao público se vise suspendida como consecuencia do establecido no artigo 10 do Real Decreto 463/2020, do 14 de marzo.
  3. Para os traballadores por conta propia que tivesen estado previamente integrados nun réxime da Seguridade Social como tales  ou nun réxime de mutualismo alternativo a esta, e como consecuencia da situación de crise sanitaria ocasionada polo Covid-19 cesasen na súa actividade ou cando, sen cesar na súa actividade, a súa facturación no mes natural anterior ao que se solicita a dispoñibilidade do plan de pensións se reduza, polo menos, nun 75 por cento en relación coa media de facturación do semestre natural anterior, sempre que non se encontren nalgún dos dous supostos recollidos nas letras anteriores.

    No caso dos traballadores autónomos agrarios de producións de carácter estacional incluídos no Sistema Especial para Traballadores por Conta Propia Agrario, así como os traballadores de producións pesqueiras, marisqueiras ou de produtos específicos de carácter estacional incluídos no Réxime Especial de Traballadores do Mar, cando a súa facturación media nos meses de campaña de produción anteriores ao que se solicita a prestación se vexa reducida, polo menos, nun 75 por cento en relación cos mesmos meses da campaña do ano anterior.

    No suposto dos traballadores autónomos que desenvolvan actividades nalgún dos seguintes códigos da CNAE 2009:5912, 5915, 5916, 5920 e entre o 9001 e o 9004 ambos os dous incluídos, sempre que, non cesando na súa actividade, a súa facturación no mes natural anterior ao que se solicita a prestación se vexa reducida en polo menos un 75 por cento en relación coa efectuada nos doce meses anteriores

O importe dos dereitos consolidados dispoñible será o xustificado polo partícipe á entidade xestora de fondos de pensións, co límite máximo da menor das dúas contías seguintes para o conxunto de plans de pensións dos que sexa titular:

1.º Dependendo de cal sexa o suposto dos indicados anteriormente os seguintes importes:

  • Os salarios deixados de percibir mentres se manteña a vixencia do expediente de regulación temporal de emprego para o suposto previsto no apartado a) anterior.
  • Os ingresos netos estimados que se deixasen de percibir mentres se manteña a suspensión de apertura ao público para o suposto recollido no apartado b) anterior.
  • Os ingresos netos estimados que se deixasen de percibir mentres se manteña a situación de crise sanitaria ocasionada polo Covid-19 para o suposto recollido no apartado c) anterior.

2.º O resultado de ratear o Indicador Público de Renda de Efectos Múltiples (IPREM) anual para 12 pagas vixente para o exercicio 2020 (6.583,20 euros) multiplicado por tres na proporción que corresponda ao período de duración do ERTE, ao período de suspensión da apertura ao público do establecemento ou ao período de cesamento da actividade.En todo caso, nos tres supostos o período de tempo máximo a computar é a vixencia do estado de alarma máis un mes adicional.

En todos os casos (é dicir, nos previstos polo artigo 8.8 do citado texto refundido da Lei de Regulación dos Plans e Fondos de Pensións e, excepcionalmente, nos establecidos polos Reais Decretos-lei 11/2020 e 15/2020, de 21 de abril, pola situación de alarma sanitaria ocasionada polo  Covid-19) o reembolso de dereitos consolidados queda suxeito ao réxime fiscal establecido para as prestacións dos plans de pensións, isto é, tributan como rendementos do traballo imputándose ao ano en que sexan percibidos.

Non obstante, no suposto de que o partícipe, mutualista ou asegurado dispuxese, total ou parcialmente, dos dereitos consolidados, así como dos dereitos económicos derivados dos sistemas de previsión social, en supostos distintos dos previstos na normativa de plans e fondos de pensións que acabamos de indicar nos parágrafos anteriores, deberá repoñer as reducións na base impoñible indebidamente practicadas mediante as oportunas autoliquidacións complementarias, con inclusión dos xuros de mora.

As devanditas autoliquidacións complementarias deberán presentarse no prazo que medie entre a data da disposición anticipada e o final do prazo regulamentario de presentación da declaración correspondente ao período impositivo en que se realice a disposición anticipada.

Neste caso, as cantidades percibidas que excedan do importe das achegas realizadas, incluíndo, se é o caso, as contribucións imputadas polo promotor, tributarán como rendemento de traballo no período impositivo en que se perciban.