O eixe central que guía as actuacións da Axencia Tributaria é a mellora do cumprimento en período voluntario, aumentando o efecto inducido das actuacións da Axencia Tributaria e diminuíndo o peso dos resultados cuantitativos obtidos nas actividades de control.

Tradicionalmente, a forma de valorar a actuación da Axencia Tributaria estivo moi vinculada aos devanditos resultados de control e de loita contra a fraude desenvolvidas pola Axencia Tributaria, e que anualmente se fan públicos.

Estes resultados ofrecen unha cuantificación das actividades de control da Axencia atendendo a un criterio de caixa (por exemplo, ingresos derivados de liquidacións con independencia do ano en que se practicou a liquidación), pero non poden ser considerados como o único e principal factor que mida o seu desempeño.

Iso é así porque calquera sistema de seguimento que se basee na suma de resultados cuantitativos de todo tipo, sen considerar axeitadamente os resultados extraordinarios que puidesen presentarse, podería obter un importe global que non reflectiría de forma axeitada a actividade da Axencia Tributaria.

Neste terceiro indicador estratéxico analízase a evolución da base de cálculo, xa que é un concepto máis limitado que os resultados das actuacións de control. O concepto de base de cálculo, definido para os efectos da determinación do sistema de financiamento da Axencia Tributaria, recolle, por unha parte, os ingresos directos das actuacións de control e, por outra, as minoracións de devolucións, que procedan en ambos os dous casos de actos de liquidación derivada de actuacións de comprobación e investigación. Ademais, da base de cálculo exclúense outros conceptos como, por exemplo, os ingresos por delitos contra a Facenda Pública. Para o seguimento deste indicador tamén se ten en conta a existencia de resultados extraordinarios que, pola súa contía ou natureza, poden ser de difícil repetición; e, polo tanto, desvirtúan a comparación entre exercicios.

Este indicador estratéxico complementa os dous anteriores (o ensanchamiento das bases impoñibles  e a medición dos efectos inducidos ), os cales serven para medir a medio prazo a evolución do cumprimento voluntario das obrigas tributarias. En definitiva, o fundamento deste indicador é comparar a evolución das actuacións de control (base de cálculo) con relación á evolución do cumprimento voluntario. Para tal fin, débese considerar o diferencial que poida existir entre a taxa de crecemento das bases impoñibles agregadas e a das principais magnitudes económicas, así como outros factores involucrados como as bases impoñibles minoradas ou aseguradas ou os efectos inducidos das actuacións preventivas e de control.

A evolución da base de cálculo sen ter en consideración os resultados extraordinarios, en millóns de euros, foi a seguinte:

A base de cálculo nos diferentes exercicios sitúase nun medio estable cunha suave pendente descendente, aínda que cun incremento no ano 2021, ano en que o peso dos resultados ordinarios aumentou respecto dos exercicios anteriores en tanto que os resultados extraordinarios diminuíron respecto do ano anterior, situandose preto da media do período 2015-2019.

Tal e como se indica no Plan Estratéxico da Axencia Tributaria 2020-2023, as melloras no cumprimento voluntario deberían propiciar tendencialmente a conxelación, incluso o descenso paulatino en termos reais, do importe da base de cálculo, facendo abstracción no seu cómputo dos resultados extraordinarios que se poidan producir e que desvirtúen as comparacións entre exercicios.

Como quedou reflectido no Indicador I, coa información dispoñible para o período 2016-2021, a base impoñible agregada vén rexistrando aumentos superiores aos da demanda interna nominal, cun diferencial acumulado no período do 11,8%, o que ten un efecto positivo na recadación e permite inferir unha mellora no cumprimento voluntario no período analizado, que como ao inicio se sinalou constitúe o obxectivo estratéxico da Axencia Tributaria e esta mellora é acorde coa tendencia á conxelación, incluso o descenso paulatino en termos reais, do importe da base de cálculo que máis arriba destacouse, abstracción feita dos resultados extraordinarios que se poidan producir e que desvirtúen as comparacións entre exercicios.