Saltar ao contido principal
Manual práctico de Renda 2020

a) Prestacións derivadas dos sistemas de previsión social

Entre as prestacións derivadas dos sistemas de previsión social que se consideran rendementos de traballo están as seguintes:

. Seguridade Social e Clases Pasivas

Son rendementos do traballo as pensións e haberes pasivos percibidos dos réximes públicos da Seguridade Social e clases pasivas, calquera que sexa a persoa que haxa ge­nerado o dereito á súa percepción.Así mesmo, constitúen rendementos do traballo as demais prestacións públicas por situacións de incapacidade, xubilación, accidente, enfermidade, viu­dedad, ou similares.

Non obstante, decláranse exentas do IRPF as prestacións percibidas por incapacidade per­manente absoluta ou grande invalidez, as pensións por inutilidade ou incapacidade permanente do réxime de clases pasivas, sempre que a lesión ou enfermidade inhabilite ao perceptor por completo para toda profesión ou oficio, así como as prestacións familiares a que se refire a letra h) do artigo 7 da Lei do IRPF.

Atención: o Ingreso Mínimo Vital, en canto prestación non contributiva da Seguridade Social de acordo co disposto no artigo 2.2 do Real Decreto-lei 20/2020, do 29 de maio, polo que se establece o ingreso mínimo vital ( BOE do 1 de xullo), terá a consideración de rendemento do traballo dos establecidos neste apartado na parte que exceda da exención prevista no artigo 7.y) da Lei do IRPF.

. Mutualidades xerais obrigatorias de funcionarios (MUFACE, MUGEJU, ISFAS), colexios de orfos e outras entidades similares

Constitúen rendementos do traballo as prestacións percibidas polos beneficiarios das citadas mutualidades, colexios de orfos e outras entidades similares.

. Plans de pensións

Son rendementos do traballo as prestacións percibidas polos beneficiarios dos plans de pensións e as percibidas dos plans de pensións regulados na Directiva (UE) 2016/2341 do Parlamento Europeo e do Consello, do 14 de decembro de 2016, relativa ás actividades e a supervisión de fondos de pensións de emprego, calquera que sexa a continxencia cuberta polos mesmos (xubilación, incapacidade laboral total e permanente para a profesión habitual ou absolu­ta e permanente para todo traballo e a grande invalidez, dependencia severa ou grande dependencia e morte do partícipe ou beneficiario).

Esta mesma consideración mantense, calquera que sexa a forma de cobramento da devandita presta­ción:renda, capital ou en forma mixta, renda e capital.

Tamén teñen a consideración de rendementos do traballo as cantidades percibidas pola disposición dos dereitos consolidados dos plans de pensións nos supostos excepcionais aos que se refire o artigo 8.8 do texto refundido da Lei de Regulación dos Plans e Fondos de Pensións (enfermidade grave ou desemprego de longa duración).As devanditas cantidades terán o mesmo tratamento fiscal que as prestacións dos plans de pensións.

Atención: téñase en conte que, como consecuencia da crise sanitaria ocasionada polo Covid-19, a disposición adicional vixésima do Real Decreto-lei 11/2020, do 31 de marzo, polo que se adoptan medidas urxentes complementarias no ámbito social e económico para facer fronte ao Covid-19 (BOE da 1 de abril) e o artigo 23 do Real Decreto-lei 15/2020, do 21 de abril, de medidas urxentes complementarias para apoiar a economía e o emprego (BOE do 22), estableceron de forma excepcional e exclusivamente durante o período comprendido entre o 14 de marzo e o 14 de setembro de 2020, a posibilidade de que os partícipes de plans de pensións puidesen facer efectivos os seus dereitos consolidados en determinados casos de desemprego, cesamento da actividade ou redución da facturación.Supostos que se comentan no Capítulo 13, dentro das normas comúns aplicables ás achegas a sistemas de previsión social, no apartado sobre disposición anticipada de dereitos consolidados.

. Mutualidades de previsión social

Son rendementos do traballo as prestacións percibidas polos beneficiarios de contratos de seguro concertados con mutualidades de previsión social, calquera que sexa a contingen­cia cuberta por estes (xubilación, invalidez, falecemento, dependencia severa ou gran dependencia e o desemprego para os socios traballadores), cuxas achegas puidesen ser, polo menos en parte, gasto deducible para a determinación do rendemento neto de activi­dades económicas (actuando a mutualidade, neste caso, como sistema alternativo ao réxime especial da Seguridade Social dos traballadores por conta propia ou autónomos) ou obxecto de redución na base impoñible do IRPF (actuando a mutualidade, neste suposto, como complementaria ao sistema de Seguridade Social obrigatoria).

As mutualidades de previsión social son entidades aseguradoras que exercen unha modalidade aseguradora de carácter voluntario complementaria ao sistema de Seguridade Social obrigatoria, cuxa regulación legal se encontra nos artigos 43 e seguintes da Lei 20/2015, do 14 de xullo, de ordenación, supervisión e solvencia das entidades aseguradoras e reaseguradoras (BOE do 15 de xullo).Na denominación destas entidades debe figurar necesariamente a indicación de "Mutualidade de previsión social".Pola súa especial relevancia fiscal poden destacarse, entre outras, as mutualidades de profesionais establecidas polos colexios profesionais e as mutualidades que actúan como instrumento de previsión social empresarial a favor dos traballadores.Véxase tamén a disposición adicional novena da Lei do IRPF .

Os requisitos que deben cumprir as achegas para a súa consideración como gasto deducible ou como redución na base impoñible coméntanse, respectivamente, nos Capítulos 7 e 13.

A integración na base impoñible das prestacións percibidas das Mutualidades de Pre­visión Social, debe realizarse, en función da natureza da continxencia cuberta, conforme aos seguintes criterios:

  1. Prestacións por xubilación ou invalidez

    Estas prestacións intégranse na base impoñible do perceptor, como rendementos do tra­bajo, exclusivamente na medida que a súa contía exceda das achegas que non puidesen ser obxecto de redución ou minoración na base impoñible por incumprir algún dos requisitos subxectivos legalmente previstos para o efecto.

    Tratándose de achegas realizadas con anterioridade a 1 de xaneiro de 1999, cando non pu­diera acreditarse a contía das achegas que non puidesen ser obxecto de redución ou minoración na base impoñible, integrarase o 75 por 100 das prestacións por xubilación ou invalidez percibidas.

    Véxase ao respecto a disposición transitoria segunda da Lei do IRPF.

    Non obstante o anterior, están exentas do  IRPF as prestacións por incapacidade permanente ou grande invalidez, percibidas por profesionais non integrados no réxime especial da Segu­ridad Social dos traballadores por conta propia ou autónomos que deriven de contratos de seguro subscritos con mutualidades de previsión social que actúen como alternativas ao devandito ré­gimen da Seguridade Social, sempre que se trate de prestacións en situacións idénticas ás previstas para a incapacidade permanente absoluta ou grande invalidez da Seguridade Social.

    Véxase ao respecto a exención por "Prestacións por incapacidade permanente absoluta ou grande invalidez percibidas das Seguridade social ou polas entidades que a substitúan" no Capítulo 2.

  2. Restantes prestacións

    As restantes prestacións, incluídas as percibidas por falecemento, tributan como rendementos do traballo na súa integridade.

  3. Disposición de dereitos consolidados

    A disposición anticipada de dereitos económicos dos mutualistas é posible nos mesmos supostos previstos para os plans de pensións.As cantidades percibidas pola disposición anticipada, total ou parcial, dos dereitos consolidados tributan como rendementos do traballo.

. Plans de previsión social empresarial e outros contratos de seguros colectivos que instrumenten os compromisos por pensións asumidos polas empresas

As prestacións percibidas polos beneficiarios dos plans de previsión social empresarial teñen en todo caso a consideración de rendementos do traballo.

Téñase en conta que a disposición anticipada de dereitos económicos dos asegurados nestes casos é posible nos mesmos supostos previstos para os plans de pensións.Para máis información o concepto e os requisitos que deben cumprir os plans de previsión social empresarial coméntanse no Capítulo 13.

Así mesmo, as prestacións de xubilación e invalidez percibidas polos beneficiarios de contratos de seguro colectivo, distintos dos plans de previsión social empresarial, que instrumenten os compromisos por pensións asumidos polas empresas, nos termos previstos na dispo­sición adicional primeira do texto refundido da Lei de regulación dos Plans e Fondos de Pensións, e na súa normativa de desenvolvemento integraranse como rendementos de traballo na base impoñible na medida que a súa contía exceda das contribucións imputadas fiscalmente e das achegas directamente realizadas polo traballador

En canto ao dereito de rescate nos contratos de seguro colectivo que instrumentan os compromisos por pensións asumidos polas empresas véxase a disposición adicional primeira da Lei do IRPF.Ademais, téñase en conta tamén que, conforme á disposición adicional primeira do texto refundido da Lei de Regulación dos Plans e Fondos de Pensións na redacción dada pola Lei 27/2011, da 1 de agosto (BOE do 2), se admiten, dende 1 de xaneiro de 2013, os seguros colectivos de dependencia como contratos de seguros aptos para instrumentar os compromisos por pensións asumidos polas empresas.Véxase o punto relativo a seguros de dependencia neste mesmo apartado.

As prestacións percibidas polos herdeiros como consecuencia do falecemento do traballador asegurado non constitúen rendementos do traballo persoal ao estar suxeita a súa percepción ao Imposto sobre Sucesións e Doazóns.

. Plans de previsión asegurados

As prestacións percibidas polos beneficiarios dos plans de previsión asegurados teñen en todo caso a consideración de rendementos do traballo.

O concepto e requisitos dos plans de previsión asegurados coméntanse no Capítulo 13.

. Seguros de dependencia

Teñen a consideración de rendementos do traballo as prestacións percibidas polos bene­ficiarios dos seguros de dependencia conforme ao disposto na Lei 39/2006, do 14 de decembro, de Promoción da Autonomía Persoal e Atención ás persoas en situación de dependencia (BOE do 15).